“Eibar 1937: 80 urte” ikuskizunean parte hartuko dugu

Gaur eta bihar, Gerra Zibilean Eibarren gertatutako bonbardaketa eta gertakarien inguruko hitzaldi-ikusgarrian parte hartuko dugu Kezka dantza taldeko dantzariok. Jesus Gutierrez gidoilari eta hizlari, eta Josu Mujikaren koordinazio artistikoarekin, lan-talde zabalak parte hartuko ekitaldian: Nerea Arriola biolin-jotzailea, Biraka Dantza Taldea, Koro Gaztea, Lekim animazioak, Itzamna, herriko hainbat antzezle eta Kezka Dantza Taldea.

Ekitaldiari buruzko informazio zabala Ego Ibarraren webgunean: Eibar 1937: 80 urte

Kezka gerra zibila eibar 1937-2017 80 urte

Eibar 1927: 80 urte

  • Apirilak 28, ostirala, 20:30 Coliseo antzokian.
  • Apirilak 29, larunbata, 22:00 Untzaga plazan.

Juanita Unzueta, balleta Errusiatik Eibarrera ekarri zuen emakumea hil da

Apirilaren 6an zendu da 95 urterekin Juana Unzueta Garcia (Eibar, 1924-2017), Ballet Eibarres dantza akademiako sortzailea eta irakasle izandakoa. Eibarko Fermin Calbeton kalean jaio zen 1924ko ekainaren 16an, eta Gerra Zibiletik ihesi, lau urteko anaia Armandorekin Errusiara bidali zuten 1937an. Balleta ikasi zuen bertan Vladimir Biely irakasle errusiarrarekin, eta besteak beste Antzoki Handian zein lantegi handietako langile errusiarren aurrean hainbat emanaldi eskaini zituen.

Aurreskua Siberian, Stalin-en aurrean jota

Juanita Unzuetak gogoan zuen nola behin, Stalin-en aurrera eraman zituzten eta euskal jota bat dantzatu zuen mandatariaren begiradapean. Beste batean, Siberian, militar amerikar baten epaiketan aurreskua dantzatu zuen. 1956an itzuli zen Errusiatik, Eibarren dantza eskola jarri eta Ballet Eibarres izenarekin erretiroa hartu arte jardun zuen bertan irakasten. Bere eskolan ikasi zuten, besteak beste Iker Gomez dantzari eta koreografoak, eta Ballet Eibarres-i jarraipena ematen dion Pili Alonso irakasleak.

Ballet Eibarres 1970
Ballet Eibarres, 1970. Argazkia: Plazaola.

Gorosta eta Mandiola hamargarrenaren lekuko

Aurten ere etorri eta joan dira inauteriak Eibarren. Azken hamar urteotan Koko-dantzek ekarri dute jaia herrira eta pasa den otsailaren 18an Gorosta eta Mandiolako bailarek izan zuten kokomarru, dantzari eta gainontzeko pertsonaia guztiak dantza eta kantuan ikusteko aukera.

Lau urteko zikloetako 3. bueltan sartuta, aurrean aipatutako bailaretan gora eta behera, baserriz-baserri, aritu ginen Kezkako dantzariek osatutako koko-kuadrila. Urtea joan eta urtea etorri, gainera, hango zein hemengo lagunak ere gehitu zaizkigu komitibara eta hauen laguntzaz jaia geroz eta handiago, ederrago egiten ari da. Eskerrik asko!

2017 02 18 Koko dantzak FR 09 kk17 DSC6504
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza dantzan CC BY-SA

Eibar zuloan dago, bai, baina bertan egote horrek ematen dizkigu inguruko mendi eta bailarak eta horrela, zuloan hasi, aldapan gora eta behera ibili eta berriro ere zuloan amaitzen ditugu koko-dantzok; merkatu-plazatik mendian gora eta bailarotatik Eibarko kaleetara.

Horixe ba urteroko jarduna: dantza, kantua, jan-erana eta festa. Jardun horri hasiera goizean goiz eman genion aurten ere: 08:30etarako Merkatu plazan! Bertan bota zuen Don Eusebiok lehen txapligua eta agurtu genituen baserritik produkturik onenak ekartzen ditutzen baserritarrak ere.

2017 02 18 Koko dantzak FR 01 PLAZIAKK17 DSC5944
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza – dantzan CC BY-SA
2017 02 18 Koko dantzak FR 01 PLAZIAKK17 DSC5975
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza – dantzan CC BY-SA

Zuloa lagatzeko momentu iritsi eta bailarak zain genituen goizean goizeko ihintza urtzen hasi zenerako.

2017 02 18 koko dantzak FL 0960
Koko-dantzak. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

Azken urteetan hartutako martxari jarraituta taldearen erdia fungonetaz iritsi zen Gorosta zein Mandiolan urrutien gelditzen diren baserrietara. Horrela, ASua, Gisasola, Berretxinagoikoa, Ixua baserria, Ixua jatetxea, Nebera, Iturruagoikoa, Iturruabehekoa, Mandiolaginekoa, Mandiolazpikoa eta Arlaban egin dituzte bata bestearen ostean baina ez jarraian.

Izan ere, aurtengoan baserriko produktuak otarrean bezala sartu ditugu sabelean ere. Baserriotan hamarretako, hamaiketako eta hamabitakoak ere egin ditugu. Ederrak zeuden baserritarrek prestatutako odolostea, txistorra eta kroketak, besteak beste. Argi gelditu zaigu beste urte batez ere, ortuan bezain ongi moldatzen direla gure baserritarrak sukaldean!

2017 02 18 koko dantzak FL 1334
Koko-dantzak. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

Bestalde, koko-dantzetatik gehien gustatzen zaigun alderdietako bat gugandik hain hurbil baina batzuetan hain urrun dauden baserrietako bizilagunekin elkartzea eta elkar ezagutzea da. Dantzarako, kanturako eta berriketarako aukera izan ohi dugu eta asko izaten dira egun honetan bizitako momentu hunkigarriak: txikienen irribarreetatik hasi, gazteen indarretik pasa eta helduen istorioetaraino. Aurtengoan ere dantzan, irribarrez eta malko txikiren batekin ospatu dugu elkartzeko aukera.

2017 02 18 koko dantzak FL 1305
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA
2017 02 18 koko dantzak FL 1295
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

Ibilbidea oinez egin zuen taldeak, aldiz, Orbetik gora hasi zuen jarduna, eta baita ondo hasi ere. Aldapan gora hasi eta hori berori abesten amaitu genuen lehenengo baserrian, Eskaregin. Bertako txikiak, Haritzek, panderoa esku artean hartu eta koko jantzitako guztiak dantzan jarri bait gintuen San Blas eta kafe artean gosaria egiten genuen bitartean!

2017 02 18 Koko dantzak FR 02 ezkaregikk17 DSC6027
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza – dantzan CC BY-SA

Kontzertua gutxi ez eta amak egindako Burburixo erropak jantzita batu zitzaingun ibilbidera Haritz, hau bai fitxajea!

2017 02 18 Koko dantzak FR 08 aizpiri kk17 DSC6373
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza – dantzan CC BY-SA

Hurrengo baserri guztietan, Eskaregin, Agirregainekoan, Agirreazpikoan, Azaldegigainekoan, Nagiorben, Nagiorbebekoan, Bonetan, Sagarbietan, Azpirin, Mandiolagainekoan, Mandiolazpikoan eta Asolaazpikoan harrera ezin hobea egin ziguten etxeetakoek. Porru, patata, sagardo, sagar, intxaur, gazta, txorixo, aza eta abarrak emateaz gain mahai gaina ere odoloste, salda, tortila, okela egosi zein San Blasez beteta eskaini ziguten eta egon ziren baita etxean egon ezin eta atarian janari poltsa ederra laga zigutenik ere! Eskerrik asko hamaikagarrenez Eibarko baserritarrei!

2017ko Koko-dantza hauetan Azpiri baserriko atarian elkartu ginen bi taldeak. Gertukoa dugun baserria da gainera eta jendetza batu zen bertan, hangoak eta hemengoak, denak dantzan, denak saltsan! Mahai inguru ederra jarri ziguten Azpirin ere eta denok bertan geundela Koko-marruen soka-dantza egiteko plaza ederra ikusi genuen. Baita taldeko argazkia ateratzekoa ere.

2017 02 18 koko dantzak FL 1404
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA
2017 02 18 koko dantzak FL 1452
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

Fox-trotarekin hasi eta arin-arinarekin bukatzen duen koko-dantza, lotuan, sueltuan eta makila-dantzan egiten duguna, kalejirak eta kokomarruen soka-dantza izan dira orain arte koko-dantzen errepertorioko pieza nagusiak, baina aurten habanera ere gehitu zaio honi. Marian Arregik Pepe Andoain-i ikasitako Molinatxo habanerarekin koko-dantzak eta baserri inguruak paregabeko eszenatoki bilakatu zitzaizkigun pega-pega eginda Habana Eibarko alturetara hurbiltzeko.

2017 02 18 Koko dantzak FR 07 sagarbitza kk17 DSC6283
Koko-dantzak. Argazkia: Fernando Retolaza – dantzan CC BY-SA

Baserrietako lanak amaituta, eta zulo ederrera bueltan, atseden apur bat hartu eta indarrak berreskuratzeko parada izan genuen Unbe elkartean. Hor ere taldeko mallabitarrek ekarritako enpanadak eta salda tradizio bilakatzen hasiak dira jada! Atsedenerako tartea ez da luzea izaten eta konturatu orduko Eibarko kaleak zain genituen festa jarraitzeko.

2017 02 18 koko dantzak FL 1722
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

19:00etan bildu ginen berriro ere dantza eta kantuari ein genion. Oraingoan baserri inguruetan paregabe lanean aritutako musikariei Mausitxak hartu zien lekukoa eta Zuloagatarren, Toribio Etxebarria, Untzaga, Kalbeton eta Plaza Barrian aritu ginen koko-dantzak erakusten! Eibartar ugari bilbu izan dira hasieratik jai honen inguruan baina orain, lehenengo txapligua entzun eta koko-dantzetako lehen bertsoak entzun zirenetik hamar urtera, giroak hobera egin du! Zuri ere eskerrik asko Eibar eta uste askotarako Koko-dantzak!

2017 02 18 koko dantzak FL 1895
Koko-dantzan. Argazkia: Felipe Loiola – dantzan CC BY-SA

Kolorez, inauteriz eta dantzaz jantzitako argazki gahiago ikusi nahi? Hona Fernando Retolaza eta Felipe Loiolaren koko-galeria:
Koko-dantzak 2017

… que venimos en tren especial

Horixe dio Eibarko kaldereroen konpartsak abesten duen abestietako batek. Izan ere bai, horrela iritsi ziren kaldereroak herrira 1991an, gerra aurreko konpartsa hura berreskuratu eta Estaziño kaletik gora kalejiran irten aurretik.

2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8585 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA

Urteak dira, ordea, taldea Urkizun batzen hasi zela eta aurten ere iturri aurrean elkartu ginen denok, otsailaren 24an, barixaku erregularrean; Lagun taldea, Txolarte, Jainagaren trikitixa eskola, Ustekabe fanfarea, Untzagako egoitza, Kaleetan kantuz, Kezka dantza talde eta dantza eskolako kideak eta bere kasa hurbiltzen zaizkigun hainbat lagun bildu ginen hain zuzen ere, eta handik Untzagarainoko bidea egin genuen eibartar ugari kaleen bazterretan batzen ziren bitartean. Ederra giroa!

2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8593 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA
2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8628 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA

Zartagin eta mailu hotsek, kantu eta dantzekin batera girotu zuten kalejira eta Hartzak ere bereganatu zuen, nola ez, ikusleen arreta. Untzagara iritsitakoan, Eibarko rugbiko neskek pregoia indartsu bota eta Hartzaren dantzarekin amaitu genuen Kaldererook 2016ko lana.

2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8599 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA
2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8657 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA
2017 02 24 Kaldereruak Eibar IMG 8704 IZ
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA

Ezpata-dantza Gipuzkoako Urrezko Dominaren 2016ko ekitaldian

Ramon Saizarbitoria idazle eta soziologoa omendu du Gipuzkoako Foru Aldundiak urrezko dominaren bidez 2016 urtearen hondarrean. Sari honekin bere lana eta euskara batuaren alde egindakoak eskertu nahi izan dizkio Aldundiak. Ezpata-dantzariek egin ziote harrera omenduari abenduaren 15ean Donostian egin zen ekitaldian, ohi moduan Gipuzkoako ezpata-dantza eskaini baitzioten probintziako hainbat txokotatik hurbildutako dantzariek.

Urrezko Domina FL:9808
Argazkia: Felipe Loiola – dantzan.eus CC BY-SA
Urrezko Domina IZ: 4742
Argazkia: Iñaki Zugasti -dantzan.eus CC BY-SA

Gipuzkoa Plazan, Foru Aldundiaren atarian, burutu zen ezpata-dantza. Bertan, Ahaldun Nagusia ondoan zuen Saizarbitoriari parez pare hurbildu zitzaion ezpata-dantzarien taldea Usartzako txistularien doinura. Zubia egin eta azkendariek ezpata txikiak dantzatu zituzten idazlearen aurrean. Etorritako bidetik itzultzen hasita, ganberadun zubia egin zitzaion Aldundiko eraikinaren atean.

Urrezko Domina IZ: 4772
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA

Argia dantza taldearen zuzendaritzapean Arkaitz (Añorga), Aurtzaka (Beasain), Haritz (Elgoibar), Gure-Kai (Deba), Sahatsa (Azkoitia-Azpeitia), Urki (Andoain) eta Kezka (Eibar) dantza taldeetako dantzarien eta Usartza (Eibar) txistulari taldeko musikarien artean osatu da ezpata-dantza. Azkendari lanetan Joseba Astarbe, Gari Otamendi, Miren Hazas eta Igor Baroja aritu ziren eta Josu Garatek hartu zuen taldearen buruzagitza.

Urrezko Domina IZ: 4795
Argazkia: Iñaki Zugasti – dantzan.eus CC BY-SA

Felipe Loiola eta Iñaki Zugastik egindako argazki galeria zabalago bat ikus dezakezue hemen:
Donostia: Ezpata-dantza 2016

Koko-dantzak: lehen hamarrekoa

Hamarrekoa (diezmo) jasotzea ohikoa izan da eske-errondetan. Hamarrekoak jasoz hamarrekoa osatuko dugu aurten koko-eskean, 2008an abiatu baikenuen, eta beraz, hamargarrenez aterako dira koko-dantzari eta koko-marruak koko-dantzan eta koko-eskean 2017 urte honetan. Otsailaren 18an, larunbat honetan aterako dira koko-dantzak maskarada-festan.

Gorosta eta Mandiola

Eibarren 100 baserritik gora dira, eta lau urtetan antolatuta, ziklo olinpikoak behar izaten ditugu baserri berdinera itzultzeko. Hirugarren koko-zikloan sartuta, bigarren ibilbidea, Gorosta eta Mandiolako baserriak hartzen dituena izango dugu helburu aurten.

Koko-dantzak 2016 FL 2467
Koko-dantzak, 2016-01-30. Argazkia: Felipe Loiola – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Goizeko 8:30ean lehen agerraldia Merkatu Plazan egin ondoren, ohi bezala, bi taldetan antolatuko gara. Talde bat Azitaingo industrialdera hurbildu eta bertatik Eskaregi, Agirreazpikoa, Azaldegigainekoa, Nagiorbe, Boneta, Sagarbieta, Azpiri, Mandiolagainekoa eta Mandiolazpikoa bisitatuko ditu. Bitartean beste taldeak Asua, Gisasola, Ixua, Usartza, Akondia, Berretxinagoikoa, Iturragoikoa, Iturrabehekoa eta Arlaban. Matsaria-Asolabarri aldean bukatuko dira baserrietako bisitak.

Koko-dantzak Eibarko kaleetan

Iluntzean, 19.00etan Anbulategiko parkean elkartuko gara koko-konpartsa eta koko-festan parte hartu nahi duten guztiak, eta Mauxitxa txarangaren doinura erdiko kaleetan ibiliko gara.

2017ko Otsailak 18, larunbata. Koko-dantzak:

  • 8:30 Merkatu plazan lehen agerraldia
  • 9:00 – 15:00 Koko-dantzak eta koko-eskea Mandiola eta Gorosta aldeko baserrietan.
  • 19:00-21:00 Zuloagatarren, Toribio Etxebarria, Untzaga, Kalberton eta Plaza Barria kale eta plazetan koko-dantzak Mauxitxarekin.

Aurresku bat Usartzan 1932an

Familia ospakizun bat Usartzan (Eibar), eta senideak dantzan, zehazki, aurreskuan eta dantza soltean ageri dira Asier Sarasuak helarazi digun 1932ko argazki sorta honetan. Aurreskuaren soka ageri da argazkietako batean, eta dantzarako musika gramola bidez jarri zutela ikusten da irudietan.

Soka-dantza, aurreskuaren soka ageri da lehen argazkian. Zazpi lagun (bost emakume, gizonezko bat eta neskatila) ageri dira sokan argazkiaren ezkerraldean. Eskuma aldean bi gizonezkok emakume bat dute beraien erdian, alegia, zerbitzariak dira bi hauek, eta aurreskularia izan daitekeena gizona emakumearen aurrean dago, dantzan, eskuak gerrian jarrita eta eskuineko oinarekin pausoa markatuz. Erdian, gramola, tapa altxatuta, altaboz funtzio bete dezan.

Usartza 1932 Gisasola-Sarasua familia 01
Aurreskua Gisasola-Sarasua familiaren ospakizunean, Usartzan (Eibar), 1932-07-04. Argazkilaria: Pablo Sarasua. Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduma.

Familia ospakizuna

Sona handikoak ziren garai bateko Usartzako erromeriak. Milaka lagun batzen omen zen Usartzan dantzara. Baina ez dira erromeria jendetsu horiek argazkiotan ageri direnak. Usartzan bai, baina familia giro intimoan egindako festa da Asier Sarasuak helarazi dizkigun argazki hauetan ageri dena. Bere aitxitxa Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduman agertu dira erretratu hauek. Ondoko argazkian dantza-soltean ageri dira, aurresku bukaeran izan liteke.

Usartza 1932 Gisasola-Sarasua familia 02
Dantza soltea Gisasola-Sarasua familiaren ospakizunean, Usartzan (Eibar), 1932-07-04. Argazkilaria: Pablo Sarasua. Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduma.

1932ko uztailaren 4an, Gisasola-Sarasuatarrek Usartzen egindako familia ospakizun baten argazkiak dira. Asier Sarasua, bere ama Maite Aranberriren laguntzarekin, argazkian ageri direnak identifikatzen aritu da. Badirudi Pablo Sarasua Guruzeta eta Gregoria Gisasola Iñarrairaegi senar-emazteen ospakizun bat dela aitzakia. Argazkietan ageri diren gainontzekoak bi horien anai-arrebak eta koinatuak dira. Hauek dira identifikatu dituztenak: Pablo Sarasua eta Gregoria Gisasola, Heraclio Sarasua (?), Maria Sarasua eta Fernando Irusta, Isabel Sarasua eta Genaro Boneta, Juan Bautista Gisasola eta Digna xx eta hauen alaba Ana Mari Gisasola, Antonia Gisasola eta Bernarda Gisasola.

Usartza 1932 Gisasola-Sarasua familia 03
Dantza soltea Gisasola-Sarasua familiaren ospakizunean, Usartzan (Eibar), 1932-07-04. Argazkilaria: Pablo Sarasua. Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduma.

Organistianekuak

Musikazaletasun handia zuen Gisasola familiak. “Organistianekuak” deitzen zieten Eibarren Gisasolatarren familiari Asier Sarasuak esan digunez. Musikariak ziren denak, baina gehien nabarmendu zena Juan Bautista “Juanito” Gisasola Iñarrairaegi izen zen, musikari ezaguna eta Eibarko Musika eskolari izena ematen diona. Argazkilari Pablo Sarasuak egingo zuen ziur aski, bera argazki bakarrean agertzen baita eta hor Juan Bautista Gisasola falta da.

Usartza 1932 Gisasola-Sarasua familia 04
Gisasola-Sarasua familiaren ospakizuna, Usartzan (Eibar), 1932-07-04. Goiko lerroan zutik, ezkerretik hasita: Genaro Boneta, (Heraclio Sarasua?), Fernando Irusta, Maria Sarasua Guruzeta eta Pablo Sarasua Guruzeta. Behean, ezkerretik hasita: Isabel Sarasua, Gregoria Gisasola Iñarrairaegi, Ana Mari Gisasola Elejalde umea, ondoan bere ama Digna Elejalde Aranbarri (Juan Bautista Gisasolan emaztea eta Ana Marin ama), eta bere gainean Antonia Gisasola Iñarrairaegi eta Bernarda Gisasola Iñarrairaegi ahizpak. Argazkilaria: Juan Bautista Gisasola. Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduma.

Aurreskuaren irudiarekin batera gramola da deigarri gertatzen dena. Soka-dantzak edo sokan egindako aurreskuak, 1930ko hamarkadan familia giroan egiten jarraitzen zirela erakusten du irudiak. Gramolak arruntak ziren XX. mende hasieran, eta zuzeneko musikariekin lehia sortu zen, Aingeru Berguices ikertzaileak doktorego tesian azaldu duenez.

Usartza 1932 Gisasola-Sarasua familia 05
Gramolarekin dantzan, Gisasola-Sarasua familiaren ospakizuna, Usartzan (Eibar), 1932-07-04. Argazkilaria: Juan Bautista Gisasola. Antonio Sarasua Gisasolaren argazki-bilduma.

Argazki sorta ederra eta interesgarria beraz, Antonio Sarasua Gisasola bildumatik Asier Sarasuak helarazi diguna. Eskerrik asko!

Ezpata-dantza Gernikan Eusko Jaurlaritzaren sorreraren 80. urteurrenean

1936ko urriaren 7an, Espainiako Gerra zibila hasita zegoela eta bonba hotsak entzuten hasita zeudela eratu zen Gernikako Juntetxean lehen Eusko Jaurlaritza. 80 urte pasata, 2016ko urriaren 7an, lehen Jaurlaritzaren eraketa gogoratu da leku berean, Gernikako Juntetxean eta bertan hango eta hemengo euskal dantzariekin osatutako ezpata-dantza dantzatu da.

Gernika: Jaurlaritza 80 urte 2016 Ezpata-dantza 8259
Ezpata-dantza Gernikako Juntetxean, Eusko Jaurlaritzaren 80. urteurrenean, Gernika, 2016-10-07. Argazkia: Felipe Loiola – Dantzan.eus CC BY-SA
Gernika: Legebiltzarreko ezpata-dantza lehendakaritzako webgunetik
Argazkia: Lehendakaritza

Gernikako Juntetxearen atarian, Gernikako arbolaren eta azken bost lehendakarien aurrean dantzatu da ezpata-dantza.

Gernika: Jaurlaritza 80 urte 2016 Ezpata-dantza 8255
Ezpata-dantza Gernikako Juntetxean, Eusko Jaurlaritzaren 80. urteurrenean, Gernika, 2016-10-07. Argazkia: Felipe Loiola – Dantzan.eus CC BY-SA
Gernika: Legebiltzarreko ezpata-dantza FL8287
Argazkia: Felipe Loiola – dantzan.eus CC BY-SA

Argia dantzari taldearen zuzendaritzapean, Urki (Andoain), Gure-Kai (Deba), Argia (Donostia), Duguna (Iruñea), Elai Alai (Portugalete), Maritzuli (Baiona-Biarritz), Gasteizko dantzariak (Gasteiz) eta Kezka (Eibar) dantza taldeetako dantzariek, musikariek eta eskopetariek parte osatu dute ezpata-dantza.

Gernika: Jaurlaritza 80 urte 2016 Ezpata-dantza salba
Ezpata-dantza Gernikako Juntetxean, Eusko Jaurlaritzaren 80. urteurrenean, Gernika, 2016-10-07. Argazkia: Lehendakaritza.

Ondoren, ganbaradun arkua osatu da Lehendakariak Juntetxe barrura sartzeko eta ezpata-dantzarien taldea osatuta berriz erretiratu zen.

Gernika: Jaurlaritza 80 urte 2016 Ezpata-dantza arkua
Ezpata-dantza Gernikako Juntetxean, Eusko Jaurlaritzaren 80. urteurrenean, Gernika, 2016-10-07. Argazkia: Lehendakaritza.
Gernika: Jaurlaritza 80 urte 2016 Ezpata-dantza 8386
Ezpata-dantza Gernikako Juntetxean, Eusko Jaurlaritzaren 80. urteurrenean, Gernika, 2016-10-07. Argazkia: Felipe Loiola – Dantzan.eus CC BY-SA
Gernika: Legebiltzarreko ezpata-dantza FL8409
Argazkia: Felipe Loiola – dantzan.eus CC BY-SA

Hona Felipe Loiolak ekitaldian egindako argazki sorta bat:

Plazara dantzara 2016 San Andresetan dantzan

Eibarko patroia dugu San Andres eta jai eguna da herrian. Hau honela, azaroaren 30ez, Kezkako dantzari txiki zein helduko ezin izaten diogu festarako nahiari eutsi eta eguerdi aldera Untzaga plaza, erromeria giroan, dantzaz betetzen dugu urtero.

K161130 SanAndres IMG 4678 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Nekazal azokak, aizkolarien erakustaliak, betsolariak, animali mordoak, talo usainak zein trikitixa doinuak hartzen dute herria San Andres egunez eta aurtengoan, egunaldi onak lagunduta, are ederragoa izan da giroa.

K161130 SanAndres IMG 4657 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA
K161130 SanAndres IMG 4654 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Giro horretan, askoren buru eta bihotzetan hutsune bat ere nabari izan da ordea; urtea joan eta urtea etorri dantzaldiari hasiera eman aurretik izaten ziren bertsolarietako bat, eta dantzaldiko pandero jolearen aita zen Juan Mari Narbaiza duela gutxi joan baitzitzaigun gure artetik.

Hura ere gogoan, aizkolari eta bertsolarien artean ekin dio dantzaldiak. Adolfo Jainaga eta Unai Narbaizak girotuta kalejiran hartu dugu plaza dantzari guztiok eta, korro txikiagoetan banatuta eta besoak zeru urdinera igota, dantza-soltean indarrez ekin diogu lehenengo.

K161130 SanAndres IMG 4685 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Adolfo Jainagak aipatu duenez 25 urte bete dira trikitilari bikoteak, Jainagak eta Narbaizak, San Andresetan jotzen dutela. Plazara Dantzara ere ospatzen ditugula urte batzuk izango direla gogorarazi digu horrek. Artxibora jo eta 1993ko San Andres jaietako argazkiak aurkitu ditugu. Urte horretako azaroaren 27an, Elgoibarko Haritz eta Debako Gure-Kai dantza taldeekin batera ospatu genuen lehen Plazara Dantzara erromeria Eibarren. Jose Valderreyk utzi zigun testigantza argazki bidez:

Plazara Dantzara 1993 Eibar 0046
Plazara Dantzara erromeria Eibarren, San Andres jaietan, 1993-11-27. Argazkia: Jose Valderrey.

Eta 1993ko Plazara Dantzara hartan izan genituen Jainaga eta Narbaiza, bai noski!

Jainaga eta Narbaiza - Plazara Dantzara 1993 Eibar 0005
Adolfo Jainaga eta Unai Narbaiza trikitilariak, Plazara Dantzara erromeria Eibarren, San Andres jaietan, 1993-11-27. Argazkia: Jose Valderrey.

2016ra itzulita hor jarraitzen dute Jainagak eta Narbaizak oholtzan, eta Kezkako dantzariok plazan. Balsak, esku-dantzak, txapeloaz, borobila, Lantzeko zortzikoa, hegik, zazpi jauziak eta beste hainbat dantzaz plazan gozatzen.

K161130 SanAndres IMG 4694 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Kezkako dantzari txiki, gazte eta helduoi inguruan hasieran temati zegoen jendea ere gehitu zaigu dantzara eta denon artean, hasi bezela, soka, elkarri eskua emanda amaitu dugu dantzaldia kalejiran.

K161130 SanAndres IMG 4666 IZ
San Andres, 2016. Argazkia: Iñaki Zugasti – Kezka dantza taldea CC BY-SA

Hona hemen Iñaki Zugastik egindako argazki sorta zabalago bat:

K161130_SanAndres_IMG_4674_IZ